Long Covid/Post-Covid-syndroom (PCS)C-support
24 februari 2026Cognitieve en mentale gezondheidsuitkomsten bij Long COVID; Bron
https://www.c-support.nu/cognitieve-en- ... ong-covid/ ..Op 16 juli 2025 verscheen er een uitgebreid overzichtsartikel in het wetenschappelijke tijdschrift British Medical Journal (BMJ) over de functionele en economische gevolgen, de aard en ernst, en het beloop van de neuropsychiatrische restverschijnselen van post-COVID. Dit artikel bespreekt risicofactoren, mogelijke mechanismen en geeft aanwijzingen voor behandelstrategieën en toekomstig onderzoek. Dit artikel kan worden beschouwd als een aanvulling op eerdere overzichtsartikelen over de huidige stand van zaken, waarover C-support eerder uitgebreide samenvattingen plaatste. We delen dit omdat het één van de weinige artikelen is dat significante aantallen noemt en informatie biedt die zinvol lijkt te zijn op deze soort klachten.
Als C-support vinden we het van belang om dit in een breder verband te zien en plaatsen we hieronder een eigen disclaimer over CGT en psychologisering, die in het artikel aan bod komen. Daarbij verwijzen naar aanvullend bestaand onderzoek..
..
Disclaimer C-support over Nederlandse samenvatting Review artikel Neuropsychiatrische klachten van post-COVID
* In het verleden is
CGT (cognitieve gedragstherapie) als behandeling geadviseerd
bij mensen met postinfectieuze aandoeningen. Het is belangrijk dat CGT bij post-COVID niet wordt ingezet met de insteek dat de ziekte een psychisch probleem zou zijn,
maar uitsluitend als ondersteuning bij het omgaan met de gevolgen van de ziekte. Daarbij is essentieel dat de therapie niet gericht is op het negeren of overschrijden van lichamelijke grenzen,
omdat dit bij patiënten met post-exertionele malaise (
PEM)
juist tot (ernstige) verergering van klachten kan leiden. Vanwege deze aandachtspunten adviseren wij professionals om CGT alleen in te zetten in goed overleg met de patiënt, waarbij gezamenlijk wordt besproken wat de therapie kan inhouden en welke grenzen belangrijk zijn.
Vaak is Pacing een betere optie.
Onderzoek wijst uit dat Post-COVID een multisysteemziekte is, en geen psychische aandoening, sociaal fenomeen of gedragsprobleem. Er zijn verstoringen gevonden, onder andere in het immuunsysteem, in de bloedvaten, in de energievoorziening van cellen en in de manier waarop het autonome zenuwstelsel functioneert. Dit zijn biologische processen. Psychische en sociale factoren (bijvoorbeeld stress en eenzaamheid) kunnen het verloop van de ziekte wel (negatief maar ook positief) beïnvloeden. Patiënten kunnen psychische klachten ervaren, doordat ze langdurig ziek zijn.
Die klachten zijn een gevolg en niet de oorzaak van post-COVID.
Als patiënten al psychische problemen hadden voordat zij post-COVID kregen,
kunnen deze ook versterkt worden..
Ondersteuning/Coaching (dat is géén CGT!) bij het leren omgaan met de gevolgen van de ziekte is een goede en belangrijke optie. In het verleden hebben ondersteuning/coaching en het aanleren van
Pacing mij goed geholpen. Patiënten raken door ernstige ziekte veel kwijt (onder andere gezondheid, baan, inkomen, toekomstperspectief) en het leren accepteren en omgaan met de gevolgen van de ziekte is een rouwproces waar mensen mee te maken krijgen.